› bieżące
07:09 / 15.09.2026

Jak dziś czytamy "Rok 1984"?

Jak dziś czytamy

24 września o godz. 17:00 Biblioteka Elbląska przy ul. św. Ducha 3-7 zaprasza na wernisaż wystawy „Orwell’s World”, połączony z oprowadzaniem przez pracowników merytorycznych Muzeum Książki Artystycznej w Łodzi. Wstęp wolny.

Od pierwszego wydania „Roku 1984” minęło ponad 75 lat, a od roku, w którym rozgrywa się akcja powieści, ponad 40 lat. To wystarczająco dużo czasu, by skonfrontować Orwellowską wizję przyszłości z rzeczywistością, w której żyjemy dzisiaj.

W 2024 roku Muzeum Książki Artystycznej w Łodzi zaprosiło artystów do udziału w konkursie „Orwell’s World”. Zadanie tylko z pozoru było proste – należało wybrać egzemplarz „Roku 1984” i przekształcić go w dzieło sztuki. Punktem wyjścia była nie tylko sama powieść, ale również jej niezwykła aktualność.

George Orwell opisał świat, w którym władza kontroluje obywateli, ingeruje w ich życie, język i sposób myślenia. Czy dziś dostrzegamy podobne mechanizmy? Jak reagujemy na ich przejawy? I co czujemy, gdy po raz kolejny sięgamy po książkę napisaną ponad siedem dekad temu?

Na konkurs nadesłano 29 prac artystów z różnych krajów. Większość twórców podjęła wyzwanie bezpośredniego przekształcenia książki Orwella. Część prac stanowiła natomiast swobodną odpowiedź na temat konkursu – dla nich jury stworzyło odrębną kategorię.

Zaprezentowane prace pokazują, jak wiele możliwości daje książka artystyczna. Wśród nich znalazły się nowe projekty okładek, leporella, obiekty książkowe oraz różnego rodzaju kodeksy. Jednym z najbardziej nietypowych eksponatów jest „robot” zbudowany z wielu okładek polskich wydań „Roku 1984”.

Wystawę uzupełnia kolekcja 18 wydań powieści, wśród których znalazły się m.in. pierwsze wydanie angielskie oraz paryskie wydanie z okresu cenzury i stanu wojennego w Polsce.

„Orwell’s World” wykracza jednak poza tematykę historii i literatury. Wystawa podejmuje również zagadnienie sztucznej inteligencji. AI może wzmacniać niektóre zagrożenia obecne w Orwellowskiej wizji świata, ale jednocześnie otwiera zupełnie nowe możliwości wykorzystania technologii. Ten dwuznaczny potencjał pokazują prace przygotowane specjalnie na potrzeby wystawy.

Jedną z nich jest „Księga Orwella” o wymiarach 200 × 90 cm, stworzona na podstawie kilku wybranych prac konkursowych. Zastosowanie techniki druku soczewkowego sprawia, że przedstawione na niej motywy zmieniają się i łączą w ruchu.

Ekspozycję uzupełnia zestaw okładek „Roku 1984” zaprojektowanych przez AI na wzór ksiąg rękopiśmiennych. Zwiedzający mogą również posłuchać pierwszych stron powieści w wykonaniu imitacji głosów George’a Orwella, Józefa Stalina i papieża Jana Pawła II.

Sukces konkursu oraz zainteresowanie publiczności jego rezultatami sprawiły, że „Orwell’s World” nie pozostał jednorazowym wydarzeniem. Projekt będzie kontynuowany w kolejnych latach pod hasłem „NO LIMITS” – bez ograniczeń narzucanych książce, sztuce i sposobom interpretowania świata opisanego przez Orwella.

Termin i miejsce

24 września, godz. 17:00
Biblioteka Elbląska, ul. św. Ducha 3-7

Wstęp wolny.

Więcej informacji:
Dział Edukacji Kulturalnej Elkamera
tel. 55 625 60 32

0
0
oceń tekst 0 głosów 0%